22 06 2001 Eindhovens Dagblad
'Dialect is over 25 jaar verdwenen'

Door Geert van Elten

Vrijdag 22 juni. EINDHOVEN - 'Sophocles is gestorven bij gebrek aan leestekens, wist u dat? In het Oude Grieks waren leestekens een zeldzaamheid en toen hij een tekst van een ander moest voordragen, blééf hij maar doorlezen, wachtend op een komma.' Schaterlachen vallen Wim Daniëls ten deel bij weer een nieuwe anekdote over taal. Op verzoek van het Eindhovens Dagblad onderhield de taalkundige de krantenlezers gisteravond in het café van Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven over grappige, ridicule én serieuze aspecten van ons aller Nederlands.

Cursus
De echte taalliefhebbers kennen de man al van zijn columns in deze krant én van het Eindhovens Dictee, dat de Eindhovense Persclub al twee keer in het najaar op touw zette. Natuurlijk gaat het op een avond als deze over fouten in de krant. Als troost meldt adjunct-directeur Peter Daalder vooraf al dat Daniëls een cursus taalgebruik voor redacteuren gaat verzorgen, waarna de cursusleider verklapt dat hij zal opperen een boetepot in te stellen: een knaak voor elke fout. Het blijkt dat, ook al is er geen dictee, mensen graag een arbiter willen die vermeend fout taalgebruik corrigeert. 'Wat vindt u van Marco van Bastens uitspraak: 'Hun speelden beter dan ons'?'' was één van de vragen. 'Fout', stelt Daniëls vast. 'Maar het neemt toe en het zou me niet verbazen als het over twintig jaar is toegestaan. En ik weet niet of we daar rouwig over moeten zijn. Taal lééft.'

Zes jaar na invoering van de nieuwe spelling blijven de regels voor de tussen -n en -s een voorspelbaar succesnummer voor de taalkundig conferencier. In een kwartier tijd verwijst hij het groene boekje gedegen naar het oud papier. En pleitbezorgers van moderne spelling wekken volgens hem geen vertrouwen. 'Want Odeklonje, dat stinkt', en 'als een gynaecoloog ginakoloog wordt, ga ik er niet meer heen, hoorde ik iemand zeggen.'

De neerlandicus treft de juiste ambiance. In een café, achter een kop koffie of een glas bier, is het goed luisteren naar zoiets vanzelfsprekends als... woorden. Tekstschrijver Herman Pieter de Boer wisselt een instemmende glimlach af met een spontane lachbui. 'Ik kom graag naar dit soort lezingen, want ik worstel nog steeds met de spelling', bekent hij. 'Wim is een goede spreker, kan snel keuzes maken. 'Doet hij het uit de losse pols? Dat geloof ik toch niet hoor! Dit is allemaal goed ingestudeerd.'

Hoewel Daniëls verwacht dat het plaatsgebonden dialect over 25 jaar verdwenen zal zijn, mag hij graag koketteren met zijn afkomst uit Aarle-Rixtel en vertelt hij in zijn favoriete Helmonds menige smeuïge mop. De moraal van de avond is duidelijk: aan taal kunnen we veel plezier beleven, als we er maar niet te star mee omgaan.