27 12 2000 Dagblad de Limburger

Gerommel aan het Limburgse taalfront

door Peet Adams en Guus Urlings

Roermondenaar Pierre Bakkes moet de komende drie jaar het Limburgs en de Limburgse dialecten promoten. Dialectvereniging Veldeke heeft hem als enige kandidaat voor de functie van 'Limburgs streektaalfunctionaris' voorgedragen bij de provincie. Hij krijgt geen gemakkelijke job, want het Limburgs taalfront is allesbehalve eensgezind.

Roermond/Maastricht - Haat en nijd, soms. Roddel en achterklap, vaak. Politiek gekissebis, meestal. En uiteenlopende meningen over waar het naar toe moet met de Limburgse taal. Dat is in een notendop de stand van zaken aan het dialectfront op het moment dat het provinciaal bestuur eindelijk eens concrete stappen zet om het Limburgs in al zijn facetten beter te profileren.

Het was begin jaar de Statenfractie van de Partij Nieuw Limburg (PNL) die het dialect in de politieke schijnwerpers zette met de presentatie van de notitie 't Rech veur 't Limburgs'. Belangrijkste conclusie: er moet één algemene Limburgse schrijftaal komen.
Al snel bleek dat daarvoor onvoldoende politieke steun was. Wel stemden Provinciale Staten in met de komst van een streektaalfunctionaris en een begeleidingscommissie, de Raod veur 't Limburgs. Doelstelling: het Limburgs en zijn dialecten bij brede lagen van de bevolking, vooral ook bij jongeren, door middel van een structurele aanpak levend te houden. De reacties op de notitie van PNL maakten vooral duidelijk dat Limburg een meerstromenland is als het om de Limburgse taal gaat. De dialectologen botsten. Veldeke, de oudste en de grootste dialectvereniging in deze provincie, kraakte het voorstel van PNL op niet mis te verstane wijze als 'pogingen om een ererondje te lopen voor het werk dat een ander heeft gedaan'. Veldeke liet weten al zeker twee jaar met de provincie in gesprek te zijn over de aanstelling van een streektaalfunctionaris. Bovendien: Veldeke wil vooral de lokale dialecten meer in het zonnetje zetten. Veldeke en één algemeen geschreven Limburgs? Dat is zoiets als water en vuur.

Dan is er de Stichting Dialect en Cultuuronderwijs Limburg (DOL), die zich etaleert als 'hoedster van het Limburgs erfgoed'. Net als Veldeke claimt ook DOL het idee voor de benoeming van een streektaalfunctionaris. DOL zou daar zelfs in 1995 al mee gekomen zijn. Tussen DOL en Veldeke botert het niet echt. DOL is feitelijk een afsplitsing van Veldeke. De oprichters zijn geroyeerde Veldeke-leden, weet Veldeke-voorzitter Lé Giesen.
Geen wonder dus dat DOL een nijdige brief richting provincie stuurde, toen bleek dat Veldeke in zijn clubblad al sollicitanten opriep voor de functie van streektaalfunctionaris op een moment dat de politiek nog moest besluiten of die functie er al dan niet zou komen. Ook PNL was daar trouwens laaiend over. Fractievoorzitter Fons Zinken vindt toch al dat Veldeke veel te veel macht heeft in dialectland.

En er is nog een partij in de arena: de werkgroep Algemeen Geschreven Limburgs (AGL). Die pleit weer wél voor een Limburgse schrijftaal en heeft ook al een woordenboek met meer dan 30.000 trefwoorden klaar, inclusief spellingsregels en computerprogramma's.
AGL heeft inmiddels al wat prikken richting Veldeke uitgedeeld. Het initiatief van Veldeke om Limburgse spreuken op bierviltjes te verspreiden, bijvoorbeeld, werd scherp veroordeeld. "We hebben een grondige hekel aan dit cafésfeertje. Het wekt de indruk dat de Limburgse taal alleen maar goed is om op bierviltjes te figureren. Het Limburgs imago zakt daarmee nog dieper dan het al gevallen is," verweet AGL-voorzitter Paul Prikken het provinciebestuur -dat het bierviltjesproject steunde- twee maanden geleden.

Kortom: het rommelt aan het Limburgse taalfront. Om het Limburgse provinciaal bestuur te citeren: er is sprake van "gebrouilleerde verhoudingen het veld van de streektaal".
Pierre Bakkes, de nieuwe streektaalfunctionaris, zal in dat veld, geruggesteund door de 'Raod veur 't Limburgs', moeten opereren. Hoe hij zich dat voorstelt? Bakkes wenst "geen enkel commentaar te geven". laat hij weten, "omdat het nog niet zover is."
Omdat met andere woorden, zijn benoeming nog niet officieel is. Maar Veldeke heeft gesproken. En als Veldeke gesproken heeft , dan is dat blijkbaar meteen wet, gromt PNL-fractievoorzitter Fons Zinken. Hij is laaiend. "We hebben in september in de Staten besloten: laten we nou eerst praten over de opzet, de functie en de taken van zowel de Raod veur 't Limburgs als de streektaalfunctionaris, en daarna verder kijken. Blijkbaar zijn GS al uitgepraat. Zonder ons. Ik hoorde pas vorige week dat er in november een adviescommissie voor deze kwestie in het leven is geroepen. Die commissie heeft haar advies gemaakt, GS hebben op basis daarvan een voorstel geformuleerd. En wij mogen nu 'ja' zeggen. Maar dan kennen ze ons nog niet."

De bel voor de volgende ronde.