Tijdschrift Veldeke, jaargang 75 nummer 4
 
Interview
 
Mr. B.J.M. baron van Voorst tot Voorst, gouverneur van de provincie Limburg
 
'Limburgse cultuur heeft wereld veel te bieden'
 
Al joarelank hant vier inne gouverneur deë nit oes Limburg kunt. Mar heë kent ós provincie zoeë jód dat heë jenauw wees woa-uver dat-e kalt. Heë is d'r man mit de hüegste fónktsiejoeën in Limburg. Tsiet alzo um ins mit hem tse jon kalle uvver dat wat ós zoeë sjpetsiejaal maat en ózze verain, deë ziech doavuur i-zetst. Noadat vier d'r aafsjproach jemaad hauwe sjtónge jet artiekele in de tsiedónke uvver de aavroag van de PNL dat 't Limburgs d'rzelfde sjtatus mós krieje wie 't Fries. Ós sjproach is doamit polletiek woeëde, nit jet woa Veldeke als verain óp zoos tse wade. D'r baron wool doa evvel nit tse deep óp injoa.
Natuurlieg kallet iech Hollendsj mit ózze gouverneur en doarum hei óch 't sjtuk in 't Hollendsj.
 
Hoe komt het dat het Limburgs een politiek gevoelig onderwerp is geworden?
 
Het is niet toevallig dat de discussie over de erkenning van het Limburgs als echte taal van de PNL afkomstig is. Dit is een van hun weinige programmapunten. Maar het gebruik
van het Limburgs ligt helemaal niet gevoelig. Ik denk dat
meer dan 50% van de statenleden van thuis uit een soort Limburgs spreekt. En er zijn ook genoeg mensen uit alle hoeken van het land naar Limburg gekomen, dus er is sprake van een open cultuur.
Als je een stap verder gaat en van het Limburgs 'n soort verplichte taal maakt, dan zou het iets anders zijn. Welke
meerwaarde zou het hebben als je besluit kinderen Limburgs te leren lezen en schrijven, terwijl ze het van huis uit spreken? Ik denk dat we eerst moeten kijken naar wat we internationaal nodig hebben en dat we Engels, Duits en Frans toch voorrang moeten geven.
Ik ben er veel meer voorstander van om vanuit de overheid zowel lokaal als provinciaal projecten als Venlose revue, Maastrichts Volkstheater etc. en, selectiever, publicaties in het Limburgs mogelijk te maken. We hebben onlangs niet voor niets het geschiedenisboek voor de middelbare scholen over de geschiedenis van Limburg mede mogelijk gemaakt.
 
Is er bij een erkenning van het Limburgs als een echte taal, zeg maar met de status zoals het Fries, geld in de vorm van subsidies binnen te halen?
 
Een eventuele erkenning van het Limburgs betekent niet automatisch dat je binnen allerlei subisidieregelingen valt. Uiteraard kun je dan aanspraken maken op bepaalde subsidies. Maar als je doel is de streektaal in ere te houden dan lijkt het niet oppertuun om allerlei vergaderstukken in het Limburgs te vertalen, zoals vertalingen van vonnissen van de rechtbank te Maastricht. Je schiet dan naar mijn inzicht je doel voorbij.
Het voorstel van de PNL zal in de Staten behandeld worden en over de uitkomst kan ik niets zeggen.
 
Spreekt u Limburgs?
 
Nee. Als je dat niet mooi en goed doet, dan is het heel gekunsteld. Bovendien welk Limburgs ga je dan leren? Ik versta de mensen, daar gaat het om.
 
Denkt u niet dat het belangrijk is om de mensen soms te laten merken dat je je interesseert voor hoe ze iets formuleren?
 
Ja, maar dan moet ik het ook niet bij een paar zinnen laten.
Dat lijk mij niet helemaal gepast. Maar zoals ik hier functioneer vind ik dat ik het beter op de taal kan houden die ik van thuis uit heb geleerd.
 
Bestaat Limburg wel? Wido Smeets van Dagblad de Limburger zei in de brochure die werd uitgegeven naar aanleiding van de uitreiking van de Jo Hansenprijs aan Wim Kuipers dat dat
niet zo was. Hoe denkt u hierover?
 
Limburg bestaat pas sinds 1840, net als Nederland
trouwens in de huidige vorm. Dat is heel kort. Maar het gekke is dat hoewel het pas een heel jonge provincie is, het identiteitsgevoel veel groter is dan in andere, veel oudere
provinces. Kijk maar naar Groningen, waar ze zelfs de hoofdstad zo noemen en een sterke en een sterke eigen streektaal hebben, het identiteitsgevoel is er veel minder. Het respect voor de eigen taal groeit, er is zelfs sprake van een omslag. Mensen weten steeds beter dat ze zich niet voor hun afkomst hoeven te schamen.
 
Wat veroorzaakt volgens u deze omslag?
 
Landsgrenzen worden minder belangrijk, het compenserend effect is dat de directe omgeving een grotere rol gaat spelen. Bovendien gaat het in Limburg al jaren achter elkaar economisch gezien heel goed. Er is dus geen enkele reden om je minderwaardig te voelen. Integendeel, er is alle reden om trots op je afkomst te zijn en dat kan zich heel goed uiten in
de taal. En ja, dat gebeurt ongeveer overal. Het zou gek zijn als dat respect voor de streektaal alleen hier zou groeien.
 
In hoeverre schaart u zich achter de besluitvorming over de erkenning van het Limburgs?
 
De erkenning was een belangrijke stap. Het psychologisch effect dat ervan uitgaat is naar mijn mening groot. Dat er dan ook nog clubs als Veldeke hebt die het actief promoten is al helemaal mooi. Dat er een soort codificatie van het Limburgs zou moeten komen, met één woordenboek, een soort eenheidstaal, dat geloof ik niet. Net de vele verschillen die er zijn maken onze streektaal zo boeiend. Ik zie in het aantal publicaties dat er is dat er telkens weer een oplossing gevonden wordt voor de taalverschillen, dus is er geen dringende behoefte aan de eenvormigheld.
 
 
Hoe onderscheidt zich de Limburgse cultuur van de rest van de wereld?
 
Er zullen heel weinig exclusieve dingen te vinden zijn. Maar is wel een unieke mix van factoren in Limburg. Pak de blaasmuziek. Die maken ze niet alleen hier, maar overal. Het
WMC ontstond echter hier en wel door de zeer bijzondere omstandigheden van die tijd. Het steunt nog steeds op een bijzonder brede basis en dat is moeilijk na te doen. De
blaasmuziek noem ik daarom een bijzonder onderdeel van onze cultuur, net als de mannenkoren, het volkstheater, de revues en natuurlijk onze taal. Maar het is moeilijk dat met wiskundige precisie te omschrijven. Ik ben er voor om de Limburgse cultuur, de geschiedenis en de taal, speciaal te bestuderen. Ook al gebeurt een en ander al vanuit Nijmegen, waarom zouden we niet zelf proberen wat Limburgstudies aan onze universiteit van de grond te krijgen?
 
Veldeke wordt 75. Wat doet dat bij ?
 
Ik vind het werk van Veldeke erg belangrijk. Bovendien is er een degelijke theoretisch onderbouwing van het werk, dus ze staan sterk. Ook de lokale vertakkingen van de vereniging
die garanderen dat er een brede basis is, zijn daarvoor essentieel. Dus hoop ik dat er nog vele jaren Veldekewerk zullen volgen.
 
Paul Weelen