Waor of neet waor aflevering 614

donderdag 02 oktober 2003

Wim Kuipers

Loeter

(kort uitspreken, als: gefoeter)

[A. GOED]

Wo geit d'n tied haer. Huuj vandaag is het genau 39 drei maol darteen jaor geleje det ich es menke gans vreug op mós sjtaon en in 't duuster de sjtraot euversjtaeke, nao Frenske, wo ze tillevies hauwe. En waat woor dao te zeen? Plogetiedrit, Olympische Sjpele in Japan, ja ja: Joop Zeutemilk en Jan Hugens: goldj. Mae die moder van Frenske, die mós nieks van wielrenners höbbe. Det wore viezerike, zag ze, die deje alles in de bóks, en daobie daen aolie op de bein, nae jónges, die kaerels sjtinke wie eine loeter: eine otter.

[B. FOUT]

Ocherm ocherm vreug opsjtaon veur nao d'n tillevies te loere. Ich mós ouch waal ins vreug oet de bóch in deze tied, en dan mós ich mit vader mit nao de Loeter, aerpel rape. Me sjprik op mie plaatse van de Loeter mit houflètter, det is ei leger gelaege en daodoor dök get sjlechter sjtök landj. Loer in 't waordebook van Vinraoj: dao sjteit: loeter = sjlechte vrouw. Zelfde waord.

[C. FOUT]

Waat geer hie bewaert, det is richtig loetere: oet de nek kletse. Hugens menier A dae wón veer jaor later zie goldj, in Mexico. En wo kump det waord loetere waat geer dus doot - vandan? Zjuus: van loeter, en det det wit jao jederein, ich zól bao zèkge: de taalmeisters zien zelf aan 't loetere, det is zeipsop. Sop gein sóp of soep.

[OPLOSSING: A]

Loeter komt of kwam, wie zal het zeggen voor in Heer. Het is een Frans leenwoord, van loutre. Wat B. zei over laag land klopt, maar dan loet in Noord-Holland. Loeter in Venray zal uit het Nederlands overgewaaid zijn. De woorden zijn verwant in betekenis.

C. bedoelde natuurlijk leuter of luter en enige andere varianten, maar de uitspraak loeter voor zeepsop komt volgens mededeling van de samenstellers van het Woordenboek Limburgse Dialecten (WLD) nergens voor. Het deel met de keukentaal moet overigens nog verschijnen.