22 02 2001 Vandaag oet de Laeszaal de column dae Wim Ku(i)pers dees waek in de Taallien (óngerdeil van Station Zuid) van L1-Radio gesjpraoke haet. Nag te heure in de Harde Schijf, zaoterdig tösje veer en vief (95,3 of 100,3 Mhz).

Gek wie ei sjöpperaad

Zevetig jaor Vastelaovendj. Noe in bekans jeder gaat knetterknal en sjaele kal. Mer al det gedoons haet ós neet zoe gek väol wäord opgelieverd. Wen mich de mismood d'raan is, dink ich: det hilt in jungske det dien Limburgs neet zoe laevend is wie's doe dinks. Angesj woor ei gans blaad nuuj wäord waal het minste. Wiewaal: ich höb die doezjende leedjes nag neet naogezeumerd op sjitterende wäord.

Ich vónj es get nuuts al het waord troepzak - eine bujel of buul daeste dich ómduis veur alderlei grei in mit te numme - zekdeukskes, zjwaegelkes, poejers veur de koppien en bóttrams. Jaomer genóg zuut me neet det dit waord made in Limburg is, mer ich veul nieks veur grei-bujel of zoeget. Nae.
Waat me dao neet in kan doon, in daen troepzak, det is 't gaat in d'n optoch - door de winner van 't Leedjeskónkoer, Arnold Wassen, al ins subliem bezónge. Het is ein oetdrökking wo mie mit te doon is. Veer sjtinge ins op de bös te wachte, in Sjeulder of dao örges, die bös keem mer neet, doe sjoot mich d'roet: dit is waal ei erg lank gaat in d'n optoch.

Onnag höbbe veer get oetdrökkinge met GEK - zoe gek wie ein sjöp. Woveur is die sjöp gek - ómdet ze zich de gansen daag in de gróndj leet sjtaeke?
Bie Vastelaovendj heurt de raregek, en dae is dök raadgek. Is ei raad get gekker es ein sjöp ómdet het róndjdrejt? Veer zólle zeen.

Het waord raad (rad) is ei hiel aod waord - 3000 jaor zeker, Indogermaans dinkelik, en 't Letiense rota - dink aan roteren, róndjdrejje haet daomit vandoon. Allei - doot uch det mer in d'n troepzak. Rad en raad - vertèl ich nag efkes den ich kal gaer - keme in 't Hollesj neet veur. Westelijk van ein lien van Läove - Leuven - nao 't Gooi zag me wiel - wie noe nag. D'r Lotz voor zich 't veurraad kepot is dao: wielrenner Lotz reed zijn voorwiel stuk - en raadgek sjting d'r te zjwejje mit det dink - de ploogbaas woor nörges.

Naormen

Raadgek: v. Dale zaet det rad ouch ei versjterkend biewaord is, en guf es veurbeeldj: die jongen is rad gek - twie wäord. Ouch: rad af zijn: gans oetgewoend zól de Kneet gezag höbbe.

Mer is det rad oos raad? Ich twiefel, den veur höbbe nieks angers es raadgek: neet raadwildj, raad kepot of zoeget, en de Vlaominge sjpelde rat, mit ein /t/: det woor rat in tweeën - en geer veult het al: dit kós oos waord ram zien: ram kepot.

Det ram kump tösje Duunkirke en de Wadde nörges veur - waal in 't aod-Naors, en vertèl mich neet det de Naormen det hie achtergelaote höbbe, wie ze alles ram verkammezäolde. Het waord is noe nag te heure in 't Zjweeds en Deens, beteikenis: sjterk, sjerp van sjmaak. En euver de päol - in 't Rienlandj - wurt het gebroek, ich laes in 't waordebook van Dremmen: ram jäk of sjeef.

Allei: doot get mit die wäord, rap det ram gaon gebroeke, en mit dees daag raregek.

Is det eine rare gek - dus döbbelop?

Ich dink det veur hie mit hetzelfde raad van raadgek te make höbbe. Gek wie rajer die róndjdrejje - Kiek: ich zèk waal rajer, mer anger luuj raar of raer, krek wie blajer in de Piel blaer zien. Raregek: gek wie róndjdrejjende raar, rajer, in daen toemel meigaond - wies Asselegoonsdig gluif ich dao-in. Alaaf de vastelaovendj.

WK