Jaobroors

Limburgers kònne neet neij zègke. Diej oetsjpraok kump neet van mich, mer van Thijs Wöltgens, de börgemeister van Kirchraoj. Wöltgens kèn dat good insjatte, want ouch Kirchraoj zit vol mèt jaobroors. Daoròm is hae dao noe meijer.

Is dat zo, dat veer de Hollenjers en de Pruse de kollaer nao de kop jage mèt altied jao te zègke en daonao toch òs gòsting te doon? Allein de Belsje en de Sjineze vènje dat ouch gans normaal. Diej knikke ouch wiej ei negerke op ei missiepötje en belaove dich get waat er noots van kump. Want neij zègke is ònbelaef. Kòns baeter jao zègke, dan bès te veurluipig van eine lestige kael of van ei probleem aaf.

Jao zègke haet sòms vervaelende biewirkinge. Wiej bekènd, zègke Limburgse maedjes ouch noots neij. Daodoor haet Limburg ei väöl hoger gebaortesiefer es de res van het landj. Bisjop Gijsen haet dat vreuger ins aan de Paus oetgelag. Hae zag dat de vrouluuj hiej zo katteliek zeen, dat ze niks lever doon es kenienspiepe mèt viefteen kènjer make. Eers waor d'n Heilige Vader dao gans mèt opgezat en hae heij òs bekans allemaol heilig verklaord. 't Kaom jaomer genòg oet mèt ein bös Italjaanse baegengers oet Gelaen. Diej kalde in Rome hunne mòndj veurbie euver de 'jao-zösters' oet Limburg. Si-si, prègo, estebleef, ancora en nog ins. En daomèt woort daen erme Jo Gijsen nao de iesheilige in Reykjavik verbanne.

Ouch Limburgse wèthauters kònne lestig neij zègke, veural taenge aannummers. Veurdat ze het in de gate höbbe kriege ze e gojekoup sjtök boewgròndj, 'nen aanboew aan hun hoes of ein reis nao Spanje. "Heij ich maar neij gezag", zaet de wèthauter dan later mèt sjpiet in zien nuuj keuke. Mer dan is het te laat.

Waat is het versjil tösje neij en jao? Geine Limburger dae dao oots euver haet naogedach. Pès dat Spinoza Wöltgens mèt ein theorie kaom wovan zien collega's Kant, Nietzsche en Schopenhauer sjtaon de sjtaune. Het versjil tösje diej twee, zaet de börgemeister, is de zachte (Limburgse) waorheid. Gein òngenedige waorheid wiej ein ko, mer ein waorheid mèt uleplume en floeze häörkes wiej ein besjummelde frikadel.

Eine Limburger winjelt dao, wiej eine Sinterklaos, deukskes en foddele òm pès hae e pungelke haet mèt ei sjtrikse d'ròmhaer. Dao-in zit de waorheid es Limburgs Eige ingepak. Nemes dörf dat besjummeld pekske aope make. En dao wòl de sjlauwe börgemeister van Kirchraoj de luuj presies höbbe: de zachte waorheid, dat is de waorheid diej baeter toegedèk kèn blieve.

Den Hollenjer zuut dat neet. Dae kènt allein zjwart of wit, eijer of jung, eine kwakkert of eine prins. Eine Limburger zuut daotösje alle kleure van eine pauwhaan. Eine recht waeg in einen hook van 90 graode. De kelder op de zölder en angesjeròm, es häöm dat het bèste oetkump. Den Hollenjer maog zich diej Limburgse Waorheid ònger de sjoonslep en op ziene boek sjrieve. Es hae zich pès het jaor piepekop mer getuk hiltj! De hèl maog bevreze en d'n duvel maog zien mam zelig verklaore. Dan nog zunk de zachte, malse Limburgse waorheid hiej häör leedje in het eikehout.

Ein waorheid mèt eine boek wiej eine börgemeister en de zachte Limburgse 'G' van goodgeluivig en goodgekald.

Paul Prikken