Friezelandj en

Sjengelandj

De Frieze höbbe het dus zo wied gebrach: hunnen offisjele naam moot in Nederlandj gesjreve waere wiej ziej zich dat höbbe oetgedach: "Fryslân' mèt ein Griekse "y" en ein "â" mèt ei parapluke op de kop. En in Fryslân kalle ze Frysk en maoge ze ouch braer mèt de name van de dörper in het Frysk langs de waeg zètte.

Diej Frieze höbbe zich gesjaf wo sòmmige Limburgers van druime. Al in 1956 krege ziej het mèt de wèt Donker gedaon òm hun taal offisjeel te laote erkènne in zittinge van hun rechbanke. Hun eerste woordebook versjeen in 1952. Veer Limburgers kieke sòms waal ins mèt sjael sjaloezigheid nao de Frieze, die òs de ouge oetsjtaeke mèt waat ziej höbbe en veer nog neet. Nog lang neet.

Het naodeil dat de Limburgers höbbe, is dat "Limburg" en "Limburgs" in het Holles precies hetzelfde klinke es in het Limburgs. Kòns bater eine naam bedènke wo den Hollenjer zich de tòng aan verbrent. Dan wurs-te wenigstes serjeus genòmme. Hetzelfde probleem höbbe veer mèt de Maas. Biej de Wale in Luuk is dat nog "La Meuse", in Mesjtreech is ze ei paar killemaeter de "Maos", en daonao is ze van Borghare pès in Rotterdam weer de "Maas". Op diej meneer gaon de Hollenjers dènke dat ze ouch Limburgs kònne moele en versjtaon. Dat is neet de bedoeling. Daoròm mote veer beginne mèt oze naam te verangere in Sjengelandj. Jedere Limburger haet in zien femilie waal eine Sjeng. En d'r is garantie geinen Hollenjer te vènje dae dat oetgesjpraoke krieg zònger te fluite òmdat häöm de loch tösje de tenj doorvlug. In Sjengelandj wone Sjengelenjers en diej kalle Sjengs, de muzikaalste taal van de welt mèt dae sjone "sj"- en "zj"-klank, mèt drie of veer medeklinkers achterein. Es zich eine vraeme veur Sjengelenjer oet wiltj gaeve laote veer häöm ei paar riekes opzègke.

"Sjeng en Sjang höbbe zich sjoon sjènk aangesjaf". "De patsj pitsj en de lòtsj is fòtsj." "De sjtrabatsemaeker en de sjtröp sjtritste zich de sjtròntj van de sjtraot." "Miene zjwaoger gòng zjwömme mèt ei deuske zjwaegele in zien zjwömbòks".

Het Sjengs klink dus väöl sjoonder es het Holles en het Frysk. Veer mote allein oppasse dat veer mèt het Sjengs neet in de koele sögkele wo de Frieze al in gevalle zeen. Want in Fryslân zitte ze dik in de probleme. Nao veertig jaor offisjeel "Frysk" kònne in Frieslandj nog altied mer 20 percent van de luuj ei bitje fatsuunlik Fries sjrieve. En dat is nog hoog ingesjat. Want dan kalle veer neet euver luuj diej ei book of ein artikel in het Fries kònne sjrieve. Neij, es ze al ei gebaortekaertje of ei kemissiebreefke in treffelik Fries op de peut kònne zètte waere ze in Leeuwarden al biej de gelètterde Frieze geraekend.

Geer veult waarsjienlik al wo de pien zit: dan höbs-te dich jaore lank ligke helle veur ein eige taal, en inèns is 80 percent van de luuj analfabeet! Es ze dat in Afrika heure sjture ze nog van baar mitlieje òngerwiezers van dao nao hiej...